خانه | دیوان حافظ | غزلیات | غزل ۱۴۸- یارم چو قدح به دست گیرد

غزل ۱۴۸- یارم چو قدح به دست گیرد

یارم چو قدح به دست گیرد بازار بتان شکست گیرد
هر کس که بدید چشم او گفت کو محتسبی که مست گیرد
در بحر فتاده‌ام چو ماهی تا یار مرا به شست گیرد
در پاش فتاده‌ام به زاری آیا بود آن که دست گیرد
خرم دل آن که همچو حافظ جامی ز می الست گیرد

 

غزل ۱۴۸

درباره حافظ

خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدّین حافظ شیرازی (حدود ۷۲۷ – ۷۹۲ هجری قمری برابر با ۷۰۶ - ۷۶۹ هجری شمسی)، شاعر بزرگ سدهٔ هشتم ایران (برابر قرن چهاردهم میلادی) و یکی از سخنوران نامی جهان است. بیش‌تر شعرهای او غزل هستند که به‌غزلیات حافظ شهرت دارند. گرایش حافظ به شیوهٔ سخن‌پردازی خواجوی کرمانی و شباهت شیوهٔ سخنش با او مشهور است او از مهمترین تأثیرگذاران بر شاعران پس از خود شناخته می‌شود. در قرون هجدهم و نوزدهم اشعار او به زبان‌های اروپایی ترجمه شد و نام او بگونه‌ای به‌محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت. هرساله در تاریخ ۲۰ مهرماه مراسم بزرگداشت حافظ در محل آرامگاه او در شیراز با حضور پژوهشگران ایرانی و خارجی برگزار می‌شود. در ایران این روز را روز بزرگداشت حافظ نامیده‌اند.

یک دیدگاه

  1. معاني لغات (148)
    قد ح: پياله شراب.
    بتان: زيبا رويان ، پري پيكران.
    محتسب: مأمور منكرات .
    شست: قلاب ماهي گيري ، به معناي دام نيز آمده است.
    ميِ اَلَست: مي روز الست وآن روزي است كه خدواند از انسان پيمان گرفت . مفاد آيه 171 سوره اعراف : اَلَستُ بِرَبّكُم قالوا بَلي شَهّدنا …، و مراد آن جاذبه و كيفيتي است كه از روز ازل خالق در وجود انسان نهاده كه تا روز ابد انسان ازآن سرمست .
    خرّم: خوشا.
    معانی ابیات غزل (148)
    (1)در آن هنگام که یار من قدح من قدح شراب را دست می گیرد ، بازار حسن زیبا رویان شکسته می شود.
    2) هر کس که چشم او را دیدگفت: مأمور منکرات کجاست تا این مست را دستگیر کند.
    (3) مانند ماهی در دریا افتاده ام تا را مرا با دام وقلاب صید کند.
    (4) با ناله وزاری در پایش افتاده ام آیا ممکن است که از من دستگیری کند.
    (5) خوشا بحال کسی که مانند حافظ از می الست جامی بگیرد.
    شرح ابیات غزل(148)
    وزن غزل: مفعول مفاعلن فعولن
    بحر غزل: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
    بعضی از حافظ شناسان محترم این غزل را به دلیل اینکه به سیاق کلام حافظ نزدیک نیست از مجموعه غزلیات بیرون کرده اند . در این باره همینطور که قبلاً هم گفته شد این کار لطمه به امر تحقیق دربارة حافظ بویژه برای محققین آینده می زند. این غزل دست کم در هشت نسخه قدیمی آمده و مربوط به ایام جوانی حافظ است که شور و عشق غزلسرایی او بدون ایهام و مراعات نکات عرفانی سبب سرودن غزلی می شده است.
    شرح جلالی بر حافظ – دکتر عبدالحسین جلالی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به صورت خودکار کلمات فینگلیش را به فارسی تبدیل کن. در صورتی که می‌خواهید انگلیسی تایپ کنید Ctrl+g را فشار دهید.