خانه | دیوان حافظ | غزلیات | غزل ۰۹۸- اگر به مذهب تو خون عاشق است مباح

غزل ۰۹۸- اگر به مذهب تو خون عاشق است مباح

نستعلیق
علامه قزوینی

اگر به مذهب تو خون عاشق است مباح

صلاح ما همه آن است کان تو راست صلاح

سواد زلف سیاه تو جاعل الظلمات

بیاض روی چو ماه تو فالق الاصباح

ز چین زلف کمندت کسی نیافت خلاص

از آن کمانچه ابرو و تیر چشم نجاح

ز دیده‌ام شده یک چشمه در کنار روان

که آشنا نکند در میان آن ملاح

لب چو آب حیات تو هست قوت جان

وجود خاکی ما را از اوست ذکر رواح

بداد لعل لبت بوسه‌ای به صد زاری

گرفت کام دلم ز او به صد هزار الحاح

دعای جان تو ورد زبان مشتاقان

همیشه تا که بود متصل مسا و صباح

صلاح و توبه و تقوی ز ما مجو حافظ

ز رند و عاشق و مجنون کسی نیافت صلاح

شرح جلالی

 ١ -اگر در آيين تو ريختن خون عاشقان روا و حلال است و تو اين كار را به خير و صلاح مى‌دانى، صلاح ما نيز در همين است.

 ٢ -سياهى گيسوى تو ظلمت‌زا و سپيدى روى تو شكافنده‌ى صبح و روشنايى است.

 ٣ -كسى از چين و شكن زلف تو رهايى نيافته است،بنابراين رهايى و رستگارى از تير نگاه و

كمان ابروان تو چگونه ممكن است؟[به ترتيب زلف و ابرو و نگاه معشوق را به كمند،كمان و تير تشبيه‌كرده كه هيچ كس از گزند آن‌ها در امان نيست و اگر گرفتار شد رهايى نمى‌يابد!]

 ۴ -از چشمانم مانند چشمه،اشك روان است،آن چنان كه حتى كشتيبان نيز نمى‌تواند در آن شنا كند!

5-لب تو-كه مانند آب چشمه‌ى حيات است-نيرو بخش جان ماست و وجود خاكى ما از آن لذت‌

و نشاط شراب را مى‌يابد.[در نسخه‌ى سودى به جاى ذكر رواح(-ذكر شبانگاهان)،لذت راح(-لذت‌شراب)آمده كه به لحاظ معنى مناسب‌تر است و مصراع دوم با توجه به اين نسخه،معنى شده است.]

 ۶ -با التماس زياد از لب لعل تو بوسه‌اى گرفتم و دلم با اصرار زياد به كام خود رسيد.

7-هميشه،تا زمانى كه صبح و شام به دنبال هم مى‌آيند و به هم متصل مى‌شوند،ورد زبان‌ مشتاقان دعا كردن به جان توست.

 ٨ -اى حافظ!از ما صلاح و توبه و تقوا توقع نداشته باش؛زيرا كسى از رند و عاشق و ديوانه،خير و صلاح نمى‌يابد!

****

دیوان حافظ بر اساس نسخه قزوینی و خانلری

شرح صوتی
  • شرح استاد حسین آهی قسمت اول
  • شرح استاد حسین آهی قسمت دوم

درباره حافظ

خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدّین حافظ شیرازی (حدود ۷۲۷ – ۷۹۲ هجری قمری برابر با ۷۰۶ - ۷۶۹ هجری شمسی)، شاعر بزرگ سدهٔ هشتم ایران (برابر قرن چهاردهم میلادی) و یکی از سخنوران نامی جهان است. بیش‌تر شعرهای او غزل هستند که به‌غزلیات حافظ شهرت دارند. گرایش حافظ به شیوهٔ سخن‌پردازی خواجوی کرمانی و شباهت شیوهٔ سخنش با او مشهور است او از مهمترین تأثیرگذاران بر شاعران پس از خود شناخته می‌شود. در قرون هجدهم و نوزدهم اشعار او به زبان‌های اروپایی ترجمه شد و نام او بگونه‌ای به‌محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت. هرساله در تاریخ ۲۰ مهرماه مراسم بزرگداشت حافظ در محل آرامگاه او در شیراز با حضور پژوهشگران ایرانی و خارجی برگزار می‌شود. در ایران این روز را روز بزرگداشت حافظ نامیده‌اند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به صورت خودکار کلمات فینگلیش را به فارسی تبدیل کن. در صورتی که می‌خواهید انگلیسی تایپ کنید Ctrl+g را فشار دهید.